۱۳۹۲ اسفند ۱۵, پنجشنبه

فضائل بلخ


کتابی تازه نشر شده است به نام «منظره مقدس در افغانستان قرون وسطی: بازخوانی فضائل بلخ» (2013، انتشارات دانشگاه آکسفورد) که نویسنده آن آرزو آزاد استاد ایرانی دانشگاه برمینگام انگلستان است.

در این کتاب، که به نظرم فقط به درد مورخین و ادبا میخورد، نویسنده سعی کرده است با بازخوانی کتاب فضائل بلخ، تصویری از یک شهر همیشه مقدس را برای خواننده ارایه کند. تقدس مکان، به گفته نویسنده، با ظهور اسلام در بلخ ایجاد نشد بلکه قرنها قبل از اسلام بلخ و مکانهای خاصی از این خطه از دید مردم مقدس بوده است. این کتاب از  جمله می گوید، در زمان باستان، زرتشت از بلخ ظهور کرد، بعدها در نوبهار یک صومعه بودایی برای چندین قرن بلخ را مرکز دین بودیزم قرار داد و پس از ظهور اسلام بلخ به یکی از شهرهای پررونق دین و دانش اسلامی بدل شد. 

خانم آزاد این کتاب را به عنوان پایان نامه دکترایش در دانشگاه آکسفورد نوشت. او پس از فراغت بودجه ای را از یک نهاد فرهنگی انگلیسی گرفته است تا در مورد تاریخ بلخ بیشتر تحقیق  کند. بخشی از این پروژه تحقیقاتی که «میراث هنر و فرهنگ بلخ» نام دارد، ترجمه و چاپ کتاب «فضائل بلخ» به انگلیسی است که امیدوارم هر چه زودتر انجام شود.

این کتاب تلاش ارزشمندی است برای بازخوانی تاریخ از روی متون مذهبی و ادبی گذشته. خوانش انتقادی  متون ادبی-تاریخی، نیاز به ابزار تیوریک جدید دارد، که خانم آزاد در این کتاب به خوبی از آنها استفاده کرده است. ادبای ما، به خصوص کسانیکه به متون کلاسیک علاقمند هستند، باید با تحقیقات جدیدی که در این زمینه در مراکز علمی غربی جریان دارد آشنا شوند. 



هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر