۱۳۹۲ اسفند ۹, جمعه

عهد سیاسی


خارجی هایی که با سیاستمداران افغان تا و بالا شده اند می گویند: «سیاستمدار افغان را میشود اجاره کرد، ولی نمی شود خرید.» این اشاره ای است به سنت عهدشکنی و عدم پایبندی افغانها به قول و قرارهای سیاسی شان. در طول تاریخ افغانستان پیمانهای بسیار عجیب و غریبی بین دشمنان خونی شکل گرفته است و جنگ های ویرانگری هم بین برادران و همکیشان. دوستی و دشمنی در سیاست افغانستان هیچگاه تعریف مشخصی نداشته است. این بارزترین خصوصیت سیاست افغانی است. در انتخابات امسال نیز ایتلافهایی که شکل گرفته همه را حیران ساخته است: دوستم و اشرف غنی که پدرهای شان در یک مسجد نماز نخوانده است، امروز طوری اندیوال شده اند که گویا در یک سوراخ میخ می شاشند، در تکت عبدالله ، شورای نظار و حزب وحدت و حزب اسلامی، سه دشمن جانی، یکباره یار گرمابه و گلستان یکدیگر شده اند. در این دنیایی که از عهد و اخلاق سیاسی خبری نیست، کمونیست ها مولوی می شوند، تروریست ها شهید می شوند، بد خوب می شود، خوب بد می شود، سیاه سفید می شود، سفید سرخ می شود و قس علی هذا الی ماشاالله....

فوتینی کریستینا استاد علوم سیاسی دانشگاه ام آی تی، وقتی دانشجوی دکترا در هاروارد بود، همین موضوع عهد سیاسی را سوال اصلی پایان نامه دکترایش قرار داد. او با تمرکز روی ایتلافهای سیاسی در جنگ داخلی افغانستان تقریباً با اکثر مجاهدین و کمونیست ها مصاحبه کرد و در پایان نامه خود (که حالا از طرف انتشارات دانشگاه کمبریج به صورت کتاب منتشر شده است) نشان داده است که صف بندی های سیاسی در جنگ های داخلی الزاماً بر مبنای قومیت و زبان و مذهب شکل نمی گیرند. هرچند کتاب او بیشتر به مساله جنگ داخلی افغانستان می پردازد، ولی قسمتی از کتاب یک مطالعه موردی درباره جنگ بوسنی است که از برخی جهات شبیه جنگ داخلی افغانستان بود.

دوستانی که به علوم سیاسی و مسایل افغانستان علاقه دارند باید این کتاب را بخوانند. این از کتابهایی است که ارزش ترجمه را هم دارد و بسیار خوب می شود که به فارسی برگردانده شود. با خواندن این کتاب شاید بتوان راحت تر پیمانهای ناهمگون انتخاباتی را که این رورها در کابل شاهد آن هستیم درک کرد.

۱۳۹۲ بهمن ۱۴, دوشنبه

جنگ افغانستان در سینما

هفته گذشته در  "بحث فرهنگی هفته" رادیوی بی بی سی شرکت کردم. موضوع برنامه بازتاب جنگ افغانستان در سینما بود و غیر از من حسین دانش و صحرا کریمی هم حضور داشتند. محب مدثر خبرنگار رادیو بی بی سی گردانندگی بحث را به عهده داشت. اگر نیم ساعت وقت داشتید می توانید تمام برنامه را در سایت بی بی سی در اینجا گوش کنید.