۱۳۸۸ بهمن ۱۰, شنبه

جنبش سبز و جشنواره فجر

جشنواره فلم فجر بزرگترین رویداد سینمایی ایران است که هر ساله در ماه دلو و در سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از سوی دولت ایران برگزار می شود. اما امسال این جشنواره تحت شرایط کاملاً متفاوتی برگزار شده و گفته می شود برای نخستین بار دولت ایران از برگزاری آن پشیمان است. ماجرا از آنجا شروع شد که اکثر فلمسازان مشهور ایران حاضر نشدند تا در داوری جشنواره سهم بگیرند؛ این باعث شد که برخلاف معمول هیئت داوران را از میان آدمهای نه زیاد مشهور انتخاب کرده و نامشان را در آخرین لحظات اعلان کنند. اما یکی از این داوران به نام فاطمه گودرزی یک روز پس از اعلام نامش، گفته است که اصلا از ماجرا خبر ندارد و قولی برای داوری نداده است، لذا معذرت میخواهد و نمی تواند در داوری جشنواره شرکت کند. مشکل بعدی تصمیم تحریم عمومی جشنواره از سوی مردم است که برگزار کننده گان را حیران کرده است. این باعث شده است که استقبال بسیار اندکی از جشنواره شود و به خصوص روز افتتاحیه فستیوال تعداد چوکی های خالی در سالون بسیار بیشتر از چوکی های پر بود. اما دولت ایران چون این مشکل را از پیش حدس می زد؛ اقدام به کار جالبی کرده است: رفع توقیف ده ها فلمی که طی سالهای گذشته به علت های مختلف اجازه نمایش نداشتند و حالا با نمایش آن در جشنواره فجر سعی می کنند مردم را وسوسه کنند تا به تماشای این فلمها بیایند. اما ظاهرا این تاکتیک هم کار نکرده است چون برخی سایت های ایرانی خبر داده اند که در آخرین شیوه ی جذب مخاطب، جشنواره اقدام به پخش تکتهای رایگان کرده است.

البته برای ایرانی ها بزرگترین تغییری که در جشنواره امسال حس می شود؛ برگزاری زود هنگام آن است. دولت ایران برخلاف تمام سالهای گذشته، طوری زمان جشنواره را تنظیم کرده است تا قبل از 22 دلو که روز پیروزی انقلاب اسلامی است ختم شود (5 تا 15 دلو) و مهمانان خارجی جشنواره شاهد تظاهرات مخالفین دولت در آن روز نباشند. چون جنبش سبز از هم اکنون تصمیم گرفته اند تا 22 دلو را به بزرگترین نمایش مخالفت شان با رژیم ایران تبدیل کنند. این تصمیم حکومت، فقط یک نکته را نشان می دهد و آن این است که حکومت ایران واقعاً از مردم ترسیده است و خود را بر لبه ی پرتگاه احساس می کند.

تحریم جشنواره فجر فقط از سوی ایرانی ها نیست. اکثر فلمسازان غربی نیز که قرار بوده اند در جشنواره امسال حاضر شوند از تصمیم خود منصرف شده اند. از آن میان کن لوچ کارگردان نامدار انگليسی و تعداد ديگری از سينماگران سرشناس جهانی، اعلام کرده اند که از شرکت در جشنواره فلم فجر امسال خودداری خواهند کرد. علاوه بر کن لوچ، فلمسازان برجسته و سرشناس ديگری چون تئو آنجلوپولوس، فلمساز صاحب نام يونانی و خالق آثاری همچون « سفر به سيترا» و «چشم اندازی در مه» فيليپ لوره، فلمساز فرانسوی و اليا سليمان سينماگر فلسطينی نيز در اقدام مشابهی از حضور در جشنواره فلم فجر امسال انصراف داده اند.

این تحریم های گسترده بین المللی در پی نامه یی صورت می گیرد که جمعی از فلمسازان ایرانی برای سینماگران بین المللی فرستادند. در این نامه از جمله آمده است:« همکاران عزیز؛ هر چند مشتاق پذیرایی از شما در کشورمان هستیم، اما اعلام می کنیم اکنون پذیرش دعوت دولت ایران از سوی شما و حضور در جشنواره ی فجر، حمایت از برگزارکنندگان و تایید دولتی است که مردمش عزادار کشته شدگان سرکوب ها و چشم انتظار زندانیان و گم شدگان خود هستند. حضور شما در جشنواره ی فجر امسال، نادیده گرفتن مبارزات حق طلبانه ی مردم مظلوم ایران خواهد بود. ما سینماگران ایران آرزو می کنیم در آینده ای نه چندان دور، میزبان شما در جشنواره ای مورد قبول ملت ایران باشیم».

البته این برای اول بار نیست که یک جشنواره سینمایی به نفع یک جنبش مردمی تحریم می شود. در ماه می سال 1968 جشنواره فلم کن نیز مصادف بود با اعتراضات خیابانی گسترده در فرانسه. فلمسازان جوان و انقلابی آن زمان با یک حرکت نمادین اقدام به تعطیلی جشنواره فلم کن کردند. در ویدیوهایی که از آن زمان مانده است، ژان لوک گدار، فرانسوا تروفو و برخی از اعضای سینماتک پاریس را می بینیم که در برابر تماشاچیان جشنواره حاضر می شوند و از آن ها میخواهند که به نفع جنبش کارگری از تماشای فلمها دست بکشند. فرانسوا تروفو قطعنامه یی را قرائت می کند، و فلمسازان دیگری همچون میلوس فورمن کارگردان چکی، آلن رنه، کلود لولوش، ژان کوکتو، رومن پولانسکی و دیگران هر یک به نوبت مخالفت خود را اعلان کرده و فلم خود را از برنامه فستیوال بیرون می کشند. اما وقتی ژان-لوک گدار شروع کرد به صحبت های تندی علیه برگزاری فستیوال و همسبتگی خود را با «رفقای دانشجو» اعلان کرد برخی از حاضران علیه او صدای مخالفت شان را بلند کردند و او از جمله در جواب آنها گفت: «ما از همبستگی با کارگران و دانشجویان حرف می زنیم، و شما از کلوزآپ و دالی شات گپ می زنید... کونی ها!». در نهایت هیئت رهبری فستیوال کن، مجبور می شود با صدور بیانیه یی تعطیلی فستیوال را در سال 1968 اعلان کند.

هرچند انقلاب کارگری فرانسویان با تحریم جشنواره کن به پیروزی نرسید؛ اما امیدوارم که تحریم جشنواره فجر ثمره ی بهتری داشته باشد.

************

ویدیوی تاریخی جشنواره کن 1968 را در پایین ببینید:


۵ نظر:

  1. سلام، شما آن ور دنیایی و ما هم این ور. با فیلتر شکن یکدفعه از وب شما سر در آوردم.من هم مانند شما به رسانه علاقه دارم منتها نه به دروغهایش بلکه به نقد فیلمهایش که چندان هم تعریفی ندارند.

    پاسخحذف
  2. مثل همیشه خیلی عالی نوشتی ساعتی را با وبلاگت بودم

    پاسخحذف
  3. مثل همیشه خیلی عالی نوشتی ساعتی را با وبلاگت بودم

    پاسخحذف
  4. مثل همیشه خیلی عالی نوشتی ساعتی را با وبلاگت بودم

    پاسخحذف
  5. سلام دوستان من
    تازه بروزه بروز شدم تشريف بياوريد

    پاسخحذف