۱۳۸۷ مهر ۹, سه‌شنبه

بن لادن دوانی؟؛ شایعه یی که واقعه بود

پس این شایعه راست بوده است: سربازان فرانسوی سال گذشته اسامه بن لادن را به دام انداختند ولی امریکایی ها اجازه ندادند که رهبر (ظاهراً) فراری القاعده گرفتار شود. فلم مستند «بن لادن: ناکامی های یک شکار» محصول جدید سینمای مستند فرانسه به همین موضوع می پردازد، موضوعی که در محافل رسانه یی فرانسه مباحث داغی را دامن زد.

این مستند فرانسوی نشان می دهد که چگونه امریکایی ها دوست دارند این بازی را ادامه دهند؛ بازی خونین و پرمصرفی که تنها قربانیان آن مردمان بی دفاع محلی و کشور خشک و خاک آلود ماست. سال گذشته بود که در کابل، دقیقا همین خبر آوازه شد و رسانه ها آن را جدی نگرفتند؛ مگر با تماشای این فلم افشاگر فرانسوی، شایعه ی بازاری به یک واقعه ی دل آزار بدل می شود.

فلم مستند «بن لادن: ناکامی های یک شکار» که امسال توسط امانویل رضوی و اریک دو لاورنس، دو فلمساز و خبرنگار فرانسوی ساخته شده است، این ادعای سربازان فرانسوی را بررسی وتایید می کند که طی دو عملیات جداگانه بن لادن را می توانستند بکشند که سربازان امریکایی مانع این کار شدند. این فلم تا هنوز پخش عمومی نشده است و قرار است به زودی از شبکه ی فرانسوی «پلانت» منتشر شود. با آن که سربازان فرانسوی در میدان جنگ بارها روی این موضوع تاکید کرده اند؛ مگر کاخ الیزه در پاریس و کاخ سفید در واشنگتن این موضوع را رد کرده اند ( کاخ کرزی در کابل هنوز از این موضوع خبری ندارد!)

مهمترین سوالی که مطرح می شود، این است که این پروژه ی «بن لادن دوانی» تا چه حد مساله ی امروز امریکا و افغانستان به شمار می آید. هفت سال انفجار و انتحار، خون و خشونت، طیاره های بمب افکن بی پیلوت و کرولاهای کهنه ی پر باروت، به خاطر به چنگ آوردن یک عرب ریش درازی است که گفته می شود امریکایی ها از او خوش شان نمی آید؟ عربی که سال ها به خاطر رضای خدا برای «سیا» جان فشانی کرد و حال به خاطر رضای همان خدا علیه همان «سیا» کمر جهاد بسته است؟!

رو به رو شدن با واقعیت مطرح شده در فلم «بن لادن» تلخ و دل آزار است. حس عصبانیت به تو دست می دهد و آرزو می کنی که کاش آنچه در برابر چشمانت می گذرد یک شایعه یی بی اساس و یا رویاپردازی هالیوودی باشد. اما نیست، تصاویر واقعی است و تو با یک جدل مستند رو به رو هستی.

یگانه توجیه امریکایی ها به خاطر حضور خونین نظامی شان در افغانستان، وجود نامعلوم اسامه بن لادن و شبکه ی تروریستی القاعده در کشور بوده است. جورج دبلیو بوش با پروژه ی پرریخت و پاش «جنگ علیه ترور» اش، تمام خاورمیانه و افغانستان را به یک بمب ملتهب آماده ی انفجار بدل کرد، مگر تا هنوز خبری از گمشده ی محبوب اش اسامه بن لادن به دست نیاورده است.

آنچه به نظر می رسد – و فلم نیز روی آن تاکید می کند، این است که همه ی این شعارها و جنگ ها و مرگ ها یک بازی است، یک بازی دردناک و طولانی که پایان آن برای خود بازیگران نیز نا معلوم است و دامنه های آن کم کم از کنترول خارج می شود. ظاهر قضیه بازی موش و پشک است، دقیقا مانند کارتون مشهور «تام و جری». اما واقعیت این است که نه آن کاتولیک کله شخ تگزاسی دل اش به موش گرفتن است – برخلاف تام ساده لوح، و نه هم آن عرب ریش دراز وهابی دل اش به فرار و پنهان شدن است – برخلاف جری زیرک و دربدر. بازی طولانی آنها اما، هم تماشاچیان را خسته و بی تاب کرده است و هم میدان بازی را به یک حوض کلان خون مبدل ساخته است.

همواره سوال هایی وجود دارد که نه تنها سیاستمداران تمایلی به جواب دادن شان ندارند، بلکه رسانه های فرا-آزاد غربی حتا از مطرح کردن آنها ابا می ورزند. یکی از آن سوال ها این است: اگر گمشده ی امریکایی ها اسامه بن لادن نیست، پس کیست؟ امریکایی ها در افغانستان چه چیزی را جستجو می کنند و به دنبال چه کسی می گردند؟ رسانه های جریان اصلی در غرب، در برابر خبر گرفتاری بن لادن توسط فرانسوی ها سکوت کردند و توسط بایکوت خبری، واقعه ی مسلم را به یک شایعه ی بازاری تقلیل دادند. مطمیناً در برابر این فلم نیز روش قبلی را اختیار خواهند کرد و در عوض به پیچیده سازی سناریو خواهند پرداخت.

رنج آورتر از همه بازار مکاره ی سیاست در کابل است؛ بازار فقیرانه یی که هر کس متاع حقیرانه اش را به حراج گذاشته است و ملغمه ای است از مشتریان سخاوتمند غربی و فروشندگان سپاسگزار وطنی. به عنوان یک «راز آشکار» همه از این واقعه خبر دارند، مگر هیچ یک نمی خواهند که خاطر نازک مهمانان عصبانی شان را برنجانند، مهمانانی که قرار است تا «نوروز» در خانه به مانند.

سیاستمداران در کابل سعی می کنند که چنین اخباری را فراموش کنند، توصیه ی شان برای ملت هم همین است. شاید فراموش کردن و نادیده گرفتن چنین حقایقی امکان داشته باشد، مگر چگونه امکان دارد بمب هایی را که هر روز در پهلوی خانه ی ما انفجار می کنند فراموش کنیم و نادیده بگیریم؟ بمب هایی که گاهی از زمین بلند می شوند و گاهی از آسمان فرود می آیند.

۳ نظر:

  1. salam man ba tazagi ba seit shoma ashna shodam bisyar ali va ba mohtava ham ina ra khodat ba tanhayee jam avari mikoni ali ast man dar britania hastam agar kari dashti baram email kon manzoram

    پاسخحذف
  2. Ali jan
    Matlabat besiar mohem o tekan dahande bood , tekan dahande chon Erik o Emanuel Razavi ( Faransavi Iraniolasl )
    belakhare tavanestand een film ra besazand va shabekeie televisioni hazer be pakhsh an shode .
    man montazere movafaghiathaie bozorgat hastam o be to eeman daram

    پاسخحذف
  3. سلام استاد بزرگوار.

    دو ماه قبل کابل بودم و کلی گشتم تا بالاخره تونستم Charli Wilson's war و Taxi to the dark side رو پیدا کنم.
    خیلی از شما ممنونم که باعث شدید و می شید که با بعضی فیلمها که بار محتوایی شون زیادهست, آشنا بشم.
    راستی این فیلم آخری رو که الان معرفی کردید, این هم به بازار عرضه شده؟ یعنی میشه پیدایش کنیم؟

    موفق باشید
    پدرام
    هرات- افغانستان

    راستی امیدوارم این بار که کابل میایم, بتوانم پیدایتان کنم و افتخار آشنایی با شما را به دست بیاورم.

    پاسخحذف